Daga Melody Agwom Dauda,
Mai kula da ayyukan Majalisar dinkin duniya a Najeriya, Mista Mohamed Malick Fall, ya yi kira da a yi aiki tare domin kare ‘yanci da makomar yaran Najeriya.
Ya bayyana hakan a wajen bikin tunawa da Ranar Yara ta Duniya a Abuja.
Ya fara da cewa: “Taron yau yana da muhimmanci a gare ni. Na shafe shekaru da dama a aikina a matsayin ma’aikacin UNICEF da kuma wakilin UNICEF a ƙasashe daban-daban, ina aiki tare da yara, iyalai, malamai, ma’aikatan lafiya, da al’umma. Na shaida yadda dama guda kaɗai za ta iya sauya gaba ɗaya tafiyar rayuwar yaro. Saboda haka wannan ba kawai wani taro ba ne a gare ni. Yana daga cikin labarina, kuma yana daga cikin abin da ya gina ni.”
Ya jaddada muhimmancin Ranar Yara ta Duniya a matsayin lokaci da duniya ke tunawa da alkawarin da aka yi ta hanyar Dokar Haƙƙin Yara, da alkawarin cewa kowanne yaro, a ko’ina, ya cancanci kariya, mutunci, da damar girma cikin walwala.
A ƙaddamar da rahoton, Mista Malick ya bayyana cewa:
• Yara biyu cikin uku a Najeriya suna rayuwa cikin talauci mai fannoni da dama, ba tare da samun abinci mai gina jiki, kiwon lafiya mai inganci, makarantu masu tsaro, da kariyar iyali da al’umma ba.
• Fiye da rabin yaran Najeriya sun fuskanci wani nau’i na tashin hankali.
• Ɗaya cikin uku na ’yan mata ana aurar da su kafin su kai shekara goma sha takwas.
“Wannan ba wai kididdiga ba ne kawai,” in ji shi. “Tunani ne cewa ana tilasta wa yara shawo kan ƙalubale da bai kamata su fuskanta ba.”
Sai dai rahoton ya nuna ci gaba. Mutuwar yara ƙasa da shekaru biyar ta ragu da fiye da kashi 40 tun daga 1990, shayar da nono na musamman ya ƙaru daga kashi 2 zuwa kashi 29, rigakafi ya ninka sau uku, miliyoyin yara sun koma makaranta, kuma gidaje da dama suna samun ruwan sha mai tsabta.
“Wannan nasara na nuna cewa idan an haɗa kai da jajircewa, rayuwa tana sauyawa,” in ji Mista Malick.
Ya yi kira ga wakilan gwamnati, masu bayar da tallafi, ƙungiyoyin farar hula, shugabannin gargajiya da na addini, da kuma masu zaman kansu da su haɗa kai.
“Ba wani ɗan wasa guda da zai iya sauya rayuwar yaro shi kaɗai. Amma idan muka tsaya tare, sauyi ba wai zai yiwu ba ne kawai, sai dai ya zama dole.”
Ga yaran da suka halarci taron, wakilin ya ce masu: “Ku ne dalilin da muke yin wannan aiki. Mafarkinku yana da muhimmanci. Tsarotinku yana da muhimmanci. Iliminku yana da muhimmanci. Makomarku tana da muhimmanci. Duk abin da muke yi, kowanne shiri, kowanne tsari, kowanne saka jari, ya kamata ya buɗe muku ƙofofi, ba ya rufe su ba.”
Ya sake tabbatar da kudirin Majalisar Ɗinkin Duniya na ci gaba da goyon bayan Najeriya wajen gina tsarin da ya haɗa kowa, wanda zai kare yara da faɗaɗa damar rayuwa.
“A wannan Ranar Yara ta Duniya,” in ji shi, “mu sabunta alkawarinmu ga yaran Najeriya. Mu sanya su a zuciyar aikace-aikacenmu. Mu ɗauki jin daɗinsu a matsayin ma’aunin nasararmu. Kuma mu tabbatar cewa kowanne tsari, kowanne shiri, da kowanne saka jari ya fara da tambaya guda: me wannan ke nufi ga yaro?”
A nashi ɓangaren, Sakatare Janar na Majalisar Ɗinkin Duniya, Mista Antonio Guterres ya ce, “Yarjejeniyar Kare Haƙƙin Yara ita ce yarjejeniya da aka fi rattabawa hannu a tarihin duniya, wadda aka sanya hannu shekaru 36 da suka gabata a yau.
“Amma a halin yanzu, ana kai hari ga haƙƙin yara. Talauci da gaggawa suna kwace ilimi. Rikice-rikicen yanayi suna barazana ga makoma, kuma sabbin haɗari suna ɓoye a duniyar yanar gizo. Yara da yawa sun riga sun ɗauki nauyin da ya wuce shekarunsu, suna neman kuɗi ko kula da ’yan’uwansu, kuma yunwa da yaƙi sun kwace dubban haƙƙin da ya fi muhimmanci, wato haƙƙin rayuwa.
“Kowane yaro yana da yanayi na musamman, amma duk yaro yana da haƙƙoƙi iri ɗaya, ba tare da la’akari da su waye ko ina suke ba. A Ranar Yara ta Duniya, mu saurari yara, mu ƙara ƙarfafa muryoyinsu yayin da suke tsayawa tsayin daka wajen kare haƙƙoƙinsu.
“Makoma tana ƙayyadewa da yadda muke kulawa da ƙarni na gaba. Dole ne mu haɗu don gina duniya mai aminci da daidaito ga kowane yaro.”